Нәтижеге жеткізетін бизнес мақсаттарын қалай қоюға болады
- Бизнес мақсаттары дегеніміз не?
- Нақты бизнес мақсаттарының миссия мен ұзақ мерзімді мақсаттардан айырмашылығы қандай?
- Бизнес мақсаттары неліктен бүгін бұрынғыдан да маңызды?
- Бизнес мақсаттарының 6 түрі
- Бизнес мақсаттарын қалай қою керек
- Мақсат қоюдағы жиі кездесетін қателерден қалай сақтануға болады
- Бизнес мақсаттарын нәтижеге айналдырыңыз
Бизнес мақсаттары — ұйымның ұзақ мерзімді мақсаттары мен жалпы көзқарасын қолдау үшін белгіленген мерзімде қол жеткізуді көздейтін нақты, өлшенетін нәтижелер. Мақсат қою қажет болғанымен, оның шынайы құндылығы сол мақсатқа жету жолындағы әрекеттен көрінеді. Бизнес мақсатын белгілеу жеткіліксіз: тұрақты ықпал ету үшін оны стратегияны орындаумен, нәтижеге жауапкершілікпен және ұйым мәдениетінің үйлесімімен байланыстыру керек.
Негізгі тұжырымдар
- Бизнес мақсаттары бүкіл ұйымға бағыт, үйлесім және ынта беріп, стратегиялық жоспарларды өлшенетін ілгерілеуге айналдырады.
- Ниетті нәтижеден ажырататын нәрсе — орындау. Істі тәртіппен соңына дейін жеткізбесе, ең жақсы мақсаттардың өзі қалаған ықпалын бермейді.
- Көшбасшы ұйым басымдықтарымен тікелей үйлесетін нақты, өлшенетін мақсаттар қоюы керек. Содан кейін командаға сол мақсаттарға жауап беріп, әрекет етуге өкілеттік беру қажет.
Бизнес мақсаттары дегеніміз не?
Бизнес мақсаты — ұйымның кеңірек миссиясы мен ұзақ мерзімді стратегиясын қолдау үшін қысқа мерзімде жетуді көздейтін нақты, өлшенетін нысана. Мұндай мақсаттардың табиғаты стратегиялық болғанымен, орындалуы тактикалық әрекеттерге сүйенеді. Олар командаларға назарын шоғырландыруға, үйлесімді әрекет етуге және қарқынын сақтауға көмектесіп, ненің қай мерзімге дейін орындалуы керегін анық көрсетеді.
Бизнес мақсаттарын абстрактілі ұмтылыстарды нақты, өлшенетін қадамдарға айналдыратын аралық межелер ретінде де қарастыруға болады. Осылайша әр команда мүшесі ұйым табысындағы өз рөлін түсінеді.
Нақты бизнес мақсаттарының миссия мен ұзақ мерзімді мақсаттардан айырмашылығы қандай?
Нақты бизнес мақсаттарының ұйымның жалпы стратегиялық жүйесіндегі орнын түсіну маңызды. Негізгі айырмашылықтары мынадай:
- Миссия = мән-мағына. Миссия ұйымның болашаққа көзқарасын және оның не үшін өмір сүретінін — негізгі мәнін анықтайды. Ол стратегия мен шешім қабылдаудың негізін қалайды.
- Ұзақ мерзімді мақсаттар = келешекке арналған нысаналар. Бұлар — ұйымның уақыт өте қол жеткізуді көздейтін ауқымды нәтижелері. Мақсат қою жалпы табыс үшін аса маңызды: мақсаттар командалар мен ұйымдарға түпкі болашақ көрінісін жүзеге асыруға көмектеседі.
- Нақты бизнес мақсаттары = қысқа мерзімді, өлшенетін межелер. Бұлар — үлкен мақсатқа жақындау үшін таяу уақытта орындалуы не алынуы тиіс нақты әрекеттер немесе нәтижелер. Олар ұмтылысты іске айналдыратын негіз болады.
Қысқаша айтқанда, миссия ұйымның мәнін, ұзақ мерзімді мақсаттар келешек ұмтылыстарын анықтайды. Ал нақты бизнес мақсаттары сол ауқымды бағдарларды іске асатын, өлшенетін қадамдарға айналдырып, қысқа мерзімді ілгерілеуді қамтамасыз етеді және ұйымды өз бағытында ұстайды.
Бизнес мақсаттары неліктен бүгін бұрынғыдан да маңызды?
Команда үлкен мақсатқа өз күш-жігерінің тікелей нәтижесінде жақындап жатқанын көргенде, жеңіске жетіп келе жатқанын түсінеді. Біздің тәжірибемізде команданың рухы мен ынталы қатысуын жеңістен артық күшейтетін ештеңе жоқ.
Қазіргі сан қырлы әрі бәсекелі бизнес ортасында анық, іске асатын бизнес мақсаттарын қою бұрынғыдан да маңызды. Олар көшбасшыларға мыналарға көмектеседі:
- Командаларды біріктіру: бизнес мақсаттары барлығының бір нысанаға ұмтылуын қамтамасыз етіп, бөлімдер мен функциялар арасындағы үйлесімді қалыптастырады.
- Басымдықтарды белгілеу: жылдам әрі ақпараттық шуы көп ортада мақсаттар ұйымға күш-жігерін реттеп, шын мәнінде маңыздыға назар аударуға көмектеседі.
- Қызметкерлердің ынталы қатысуын арттыру: адамдар жеке жұмысының ұйымның ортақ мақсаттарына жетуге қалай көмектесетінін көргенде, ынтасы мен күш салуға дайындығы артады.
- Жеке жауапкершілікті күшейту: бизнес мақсаттары нәтижеге жауапкершілік сезімін қалыптастырып, барлық деңгейдегі қызметкерлерді өз жұмысына иелік етуге және нәтиже беруге ынталандырады.
Ынталы қатысуды, жауапкершілікті және нәтижелілікті арттырыңыз — тегін нұсқаулығымызды жүктеңіз: «Команданың мақсаттарға берілгендігін арттырудың 8 тәсілі».
Бизнес мақсаттарының 6 түрі
Бизнес мақсаттары әртүрлі болады: әр түрі ұйым нәтижелілігінің белгілі бір саласына бағытталады. Қоюға болатын алты түрі мыналар:
1. Қаржылық мақсаттар
Олар табыстылыққа, түсімнің өсуіне, бюджеттерге, шығындарға және ақша ағынына қатысты.
Мысалдар:
- Осы қаржы жылында пайда маржасын 10% арттыру.
- Дебиторлық берешектің айналым мерзімін 45 күнге дейін қысқартып, ақша ағынын жақсарту.
2. Өсу мақсаттары
Олар қызметтерді, өнімдерді және географияны кеңейтуге, нарық үлесін немесе брендтің танымалдығын арттыруға қатысты.
Мысалдар:
- 3-тоқсанға қарай екі жаңа нарыққа шығу.
- Жыл соңына дейін үш жаңа қызмет ұсыну.
3. Клиенттерге қатысты мақсаттар
Олар клиенттердің қанағаттануына, сатылымға, клиенттерді сақтауға және олардың кетуіне бағытталады. Клиентке бағдарланған сату мәдениетін құру туралы көбірек біліңіз.
Мысалдар:
- Клиенттердің ұсынуға дайындығы индексін (NPS) алты айда 65-тен 75-ке көтеру.
- 2-тоқсанның соңына дейін қолдау қызметінің жауап беру уақытын 50% қысқарту.
4. Операциялық мақсаттар
Олар команданың өнімділігіне, сапаны бақылауға, талаптарды сақтауға және өндірістік қуатқа қатысты.
Мысалдар:
- Алты ай ішінде өндірістік қателерді 20% азайту.
- 3-тоқсанның соңына дейін жаңа CRM жүйесін енгізу.
5. Қызметкерлерді дамыту мақсаттары
Олар жұмысқа қабылдауға, қызметкерлерді сақтауға, қызметкерлердің ынталы қатысуына және мансаптық дамуға бағытталады.
Мысалдар:
- Жыл соңына дейін әр қызметкерге 40 сағат кәсіби даму мүмкіндігін беру.
- 8 ай ішінде негізгі лауазымдардағы кадр ауысуын 15% азайту.
6. Мәдениет пен көшбасшылық мақсаттары
Олар көшбасшылықты дамытуға, коммуникацияға, ынтымақтастыққа, сенімді нығайтуға және өзгерістерді басқаруға бағытталуы мүмкін.
Мысалдар:
- 4-тоқсанның соңына дейін командада тұрақты өткізілетін қысқа сауалнамалардағы сенім көрсеткіштерін 25% арттыру.
- 1-тоқсанға қарай әлеуеті жоғары қызметкерлерге арналған көшбасшылықты дамыту бағдарламасын іске қосу.
Бизнес мақсаттарын қалай қою керек
Бизнес мақсаттарын қою үшін анық, құрылымды тәсіл қажет: ұйымның жалпы мәніне және қысқа мерзімді бастамаларына шоғырлану, ілгерілеуді жүйелі қарау және барлық команда мүшесінің қолдауын қамтамасыз ету. Маңызды нәтижелерге жеткізетін мақсат қоюдың негізгі қадамдары мыналар:
1-қадам. Мән-мағынадан бастаңыз
Мақсаттарыңызды ұйымның миссиясы мен болашаққа көзқарасына негіздеңіз. Ең көп ықпал ететін санаулы аса маңызды мақсаттарды® (АММ®) анықтаңыз. Бағыт пен айқындықты сақтау үшін нақты бизнес мақсаттарын стратегиялық басымдықтармен үйлестіріңіз.
2-қадам. Нақты бастамаларды белгілеңіз
АММ-ға тікелей ықпал ететін озық көрсеткіштерді анықтаңыз. Әркім өз рөлін және оның маңызын түсінуі үшін мақсаттарды командаға анық жеткізіңіз. Басымдықтарды бірізді коммуникация және көрнекі бақылау арқылы нығайтыңыз.
3-қадам. Ілгерілеуді жиі бақылап, талдаңыз
Ынталандыратын табло жүргізу арқылы мақсаттарды ұйымның барлық деңгейіне жеткізіңіз: ол командаларға ілгерілеуді бақылап, талдауға және өз нәтижесіне жауап беруге көмектеседі. Орындауды белсенді басқарып, жауапкершілік үлгісін көрсетуі үшін барлық деңгейдегі көшбасшыларды дамытыңыз. Дұрыс әрекеттерді қалыптастыруда мәдениетке сүйеніңіз: нәтижені мінез-құлық анықтайтынын ұмытпаңыз.
4-қадам. Тиісті мүдделі тараптарды қатыстырыңыз
Команданың үйлесімін сақтау үшін тұрақты команда кездесулері мен 1-ге-1 әңгімелер өткізіп, есептілік ырғағын қалыптастырыңыз . Нәтижеге жауап беретін адамдар мен көшбасшыларға мақсаттарды тиімді орындау үшін қажетті ресурстар, қолдау және жұмыс барысын көру мүмкіндігі берілуі керек. Сонымен бірге жеке жауапкершілік пен үздіксіз ілгерілеу мәдениетін нығайту қажет.
Бизнес мақсаттарын жақсырақ белгілеп, оларға жетудің практикалық тәсілдерін меңгеру үшін нұсқаулығымызды жүктеңіз: «Команда мақсаттарын нақтылап, орындаудың 4 қадамы».
Көшбасшылықты дамыту саласындағы ең сенімді компания
Сарапшыларымыз, контентіміз және технологияларымыз ұйымыңызға күш-жігерді біріктіріп, маңызды өзгерістерге жетуге қалай көмектесетінін біліңіз.
Мақсат қоюдағы жиі кездесетін қателерден қалай сақтануға болады
Көмескі немесе абстрактілі мақсаттар қою
Өршіл, бірақ анық емес мақсаттар түсінбеушілік пен назардың шашырауына әкелуі мүмкін. Анық бағыт беру үшін мақсаттарды өлшенетін нәтижелермен белгілеңіз. «X-тен Y-ке қай мерзімге дейін» форматы көшбасшылар мен командаларға мақсатты нақтылап, күтулерді түсінікті етуге көмектеседі.
Тым көп мақсатқа басымдық беру
Аса маңыздыға назар аудару үшін көшбасшы ретінде көбірек істеуге деген үйреншікті ұмтылысыңызға қарсы тұрып, командаңыз көбірек нәтижеге жетуі үшін аз нәрсеге шоғырлануыңыз керек.
Іс жүзінде бір уақытта бір-екі аса маңызды мақсатқа ғана шоғырлануға болады. Сол АММ-ларға ықпал ететін бірнеше озық көрсеткіш болуы мүмкін, бірақ назарды тым көп мақсатқа бөлу тиімді ынтымақтастыққа, жаңашылдыққа және нәтижелілікке жиі кедергі жасайды. Нәтижені шын өзгертетін мақсаттарды анықтап, көбірек орындау ниетімен бірден көп мақсатты қуалауға ұмтылмаңыз.
Дұрыс емес мақсаттарға шоғырлану
Мақсат саны дұрыс болғанның өзінде, көшбасшы міндетті түрде ең жақсысын таңдайды деген сөз емес. Тұрақты күш-жігерді қажет етпейтін жеңіл жетістіктерді емес, маңызды ілгерілеуге әкелетін қысқа мерзімді мақсаттарды таңдаңыз. OKR мен KPI айырмашылығын және жақсы АММ-ның белгілерін түсіну көшбасшылар мен командаларға ұзақ мерзімді бағдарлар мен ортақ миссияны қолдайтын ең тиімді бизнес мақсаттарын анықтауға көмектеседі.
Мақсаттарды командаларға жеткізбеу
Ұйымдардың көпшілігінде алдыңғы шептегі қызметкерлердің 15%-ы ғана команданың ең маңызды мақсаттарын атай алады. Олар ұйымның жоғарғы басшылығынан неғұрлым алыс болса, айқындық соғұрлым төмен болады.
Адам мақсаттың не екенін және өзінен не күтілетінін анық білмесе, оған мән бермейді, тіпті жетуі де қиын. Мақсаттар кең коммуникациясыз тек басшылық деңгейінде қалса, өзектілігін жоғалтады: ынталы қатысу, ынтымақтастық және нәтижелілік төмендейді. Әркім өз жұмысының ортақ бағдарлармен байланысын түсінуі үшін мақсаттарды ұйымның барлық деңгейіне жеткізіңіз. Команда мүшелері мақсатпен байланысын сезіп, өз үлесінің ұйымның оған жету қабілетіне әсерін анық көргенде, бар күшін өз еркімен салады.
Әрекет көптігін ілгерілеумен шатастыру
Әрекеттің ықпалына емес, жай орындалуына назар аудару нақты нәтижесіз қарбаласқа әкелуі мүмкін. Мақсаттарыңызбен тікелей үйлесетін құнды әрекеттерге басымдық беріңіз. Тиімді кері байланыс мәдениетін қалыптастыру және қысқа мерзімді мақсаттар мен озық көрсеткіштердің арнайы назарсыз орындалмайтын ұзақ мерзімді АММ-ларға ықпал етуін қамтамасыз ету адамдар мен командаларға ең нәтижелі бизнес мақсаттарына шоғырлануға көмектеседі.
Командаларыңыз ең ықпалды әрекеттерге шоғырланған ба? Қысқа және ұзақ мерзімді мақсаттарға жету үшін қай басымдықтарға көбірек назар аудару керегін анықтайтын «80/20 әрекет талдағышы» құралын жүктеңіз.
Бизнес мақсаттарын нәтижеге айналдырыңыз
Бизнес мақсаттары — өсу мен ұзақ мерзімді нәтижелерге қатысты міндеттемелер. Дұрыс таңдалып, зейінмен орындалса, олар серпінді нәтижеге жеткізетін ең қысқа жол болады.
«Орындаудың 4 тәртібі»® жүйесі көшбасшылар мен командаларға ең маңызды мақсаттарды ұйым табысы үшін зейінмен, үйлесімді және дәл орындауға қажетті негіз береді.
Нұсқаулығымызды жүктеңіз: «Команданы серпінді нәтижеге жұмылдырыңыз». Осы жүйенің жоғары нәтижелілік мәдениетін құрып, ұйымның басты басымдықтарын тұрақты орындауға қалай көмектесетінін біліңіз.
