OKR арқылы нәтижелілікті басқару: өзгерістер кезінде серпінді нәтижелерге жету

Мазмұны

ЖИ-дің дамуы, нарықтың құбылмалылығы және қызметкерлер үміттерінің өзгеруі қазіргі көшбасшыларға түсетін қысымды күшейтіп отыр. Жұмыс берушілердің 60%-ы алдағы жылдары технологиялық жетістіктер бизнесіне елеулі ықпал етеді деп күтеді. Ал әлемдік экономикадағы белгісіздік көптеген ұйым сезініп отырған шиеленісті одан сайын күшейтеді.  

Дегенмен жұмыс тоқтамауы тиіс. Бизнес үздіксіз өзгерістермен бетпе-бет келгенде, көшбасшылар істі алға жылжыту үшін алдын ала әрекет етіп, тез бейімделуі керек. Алайда нәтижелілікті басқарудың дәстүрлі жүйелері осындай тұрақсыз кезеңнен өтуге қажетті айқындық пен икемділікті көбіне қамтамасыз ете алмайды. 

Мұндай жағдайда нәтижелілікті өлшеп, ілгерілеуді бақылау үшін OKR мен KPI жиі қолданылады. Бұл көрсеткіштердің өз орны бар, бірақ белгісіздік кезінде олар орындауды ілгерілетуге және нәтижеге ынталандыруға көбіне жеткіліксіз.  

OKR өршіл мақсаттар қойып, ілгерілеуді өлшеуге көмектескенімен, орындаудың құрылымды жүйесін ұсынбайды. Ал ұйым басымдықтарын тез өзгерту қажет болғанда, мұндай жүйе табыстың аса маңызды бөлігіне айналады. Көшбасшылар мен командаларға бәрі белгісіз болып көрінгеннің өзінде серпінді нәтижелерге жетудің жолы қажет.  

Шешімі қандай? OKR арқылы нәтижелілікті басқаруды жақсартатын орындау жүйесі. Оның көшбасшылар мен командаларға ең маңызды басымдықтар төңірегінде бірігіп, тіпті белгісіздік жағдайында да елеулі ықпал ету үшін күш-жігерін шоғырландыруға қалай көмектесетінін қарастырайық. 

 

OKR арқылы нәтижелілікті басқару деген не? 

OKR (Objectives and Key Results — мақсаттар мен негізгі нәтижелер) — командалардың жұмысын үйлестіріп, нәтижелілігін арттыруға арналған пәрменді тәсіл. Оның құрамдастары: 

  • Мақсаттар: қол жеткізгіңіз келетін нәтижені сипаттайтын жоғары деңгейдегі сапалық бағдарлар.
  • Негізгі нәтижелер: сол мақсаттарға қарай ілгерілеуді көрсететін сандық, өлшенетін межелер. 

OKR нені орындау керегін айқындап, командаларға бағыт береді және күтілетін немесе қол жеткізілген ілгерілеуді көрсетеді. Бірақ табысқа қажет нақты қадамдарды не мақсатқа жеткізетін орындау жоспарын ұсынбайды. Сонда компаниялар оларды не үшін қолданады? 

 

OKR мен KPI: екеуі де пайдалы, бірақ өзгерістер кезінде жеткіліксіз 

OKR мен KPI-дың екеуінің де нәтижелілікті басқаруда өз орны бар. Алайда, әсіресе тез өзгеретін немесе белгісіз ортада, командалардың назарын дұрыс мақсаттарға аударып отыру үшін олар жеткіліксіз. KPI (Key Performance Indicators — тиімділіктің негізгі көрсеткіштері) әдетте орындалып қойған істі өлшеп, өткен нәтижелерді кейінгі көрсеткіш ретінде сипаттайды. Олар ағымдағы қызметті бақылауға пайдалы болғанымен, бизнеске жаңа сын-қатерлерге немесе стратегия өзгерістеріне бейімделуге көмектеспейді. OKR KPI-ға қарағанда икемдірек, бірақ мақсаттардың өзіне назар аударып, өзгерістер кезінде табысқа қажет терең шоғырлану мен орындауды жеткілікті қамтамасыз етпеуі мүмкін.  

Сондықтан көптеген табысты ұйым аса маңызды мақсатты® (WIG®) таңдайды. Ол айқын бағыт пен көшбасшыларға шешуші бастаманы орындауға көмектесетін нақты тәсілді ұсынады. WIG OKR арқылы нәтижелілікті басқаруды жақсарта алады, өйткені мына мүмкіндіктерді береді: 

  • Қысқа циклдер арқылы икемділік: WIG-пен бірге қолданылғанда, OKR-ды тез қайта қарап, түзетуге болады. Бұл жағдай өзгергенде бизнеске бағытын өзгертуге мүмкіндік береді. 
  • Ықпалы жоғары мақсаттардың айқындығы: назарды бірнеше негізгі мақсатпен немесе тіпті біреуімен шектеу арқылы командалар күш-жігерін өзгерістер мен белгісіздік кезінде ұйым үшін шын мәнінде маңызды іске бағыттай алады. 
  • Командалар жұмысының үйлесімі: WIG барлығының ортақ шешуші нәтижелерге ұмтылуына көмектеседі, оқшау жұмысты азайтып, ынтымақтастықты қолдайды. Соның арқасында ұйымға ең қажет сәтте сенім, адамдар арасындағы байланыс пен жаңашылдық нығаяды. 

WIG команда мүшелеріне нәтижені шынымен өзгертетін аз ғана іске бар назарын аударуға мүмкіндік береді. Мұндай шоғырлану болмаса, ұйымдар, әсіресе өзгерістер міндетті түрде назарды бөлгенде, табысқа жеткізетін ең маңызды нәрсені тез ұмытып кетуі мүмкін. 

Қызметкерлерді ортақ іске тартып, дұрыс бағытта ілгерілету үшін «Команданың мақсаттарға беріктігін арттырудың 8 тәсілі» атты тегін нұсқаулықты жүктеп алыңыз. 

 

4DX көшбасшыларға OKR арқылы көбірек нәтижеге жетуге қалай көмектеседі 

Quote PNG

Команда үлкен мақсатқа өз күш-жігерінің тікелей нәтижесінде жақындап жатқанын көргенде, жеңіске жетіп келе жатқанын түсінеді. Біздің тәжірибемізде команданың рухы мен ынталы қатысуын жеңістен артық күшейтетін ештеңе жоқ.

— Крис Макчесни, «Орындаудың 4 тәртібі» кітабының бірлескен авторы

«Орындаудың 4 тәртібі»® (4DX®) жүйесі көшбасшылар мен командаларға сол мақсаттарды орындауға арналған қайталанатын, кезең-кезеңмен жүретін процесті ұсынады. 4DX-тің құрылымды тәсілі өзгерістер кезінде OKR-ға жету үшін қажет шоғырлануды, үйлесімділік пен жауапкершілікті қамтамасыз етеді. 

4DX көшбасшыларға OKR арқылы нәтижелілікті басқарудың ықпалын мынадай жолдармен арттыруға көмектеседі: 

  • 1-тәртіп: Аса маңызды іске шоғырланыңыз 
    Идеялар оларды орындау мүмкіндігінен әрдайым көп болады. Өршіл көшбасшыларға бұл шындықты қабылдау қиын болуы мүмкін. Бәрін бірдей орындауға тырысып, бәрібір үлгермей қалудың орнына, көшбасшылар командаларына өзгерістер кезінде ұйымды алға жылжытатын ең маңызды мақсаттарға шоғырлануға көмектесіп, көбірек нәтижеге жете алады. Команданың немесе ұйымның табысына ең зор ықпал ететін санаулы шешуші мақсатты анықтаңыз. Бұл бастамалар елеулі күш-жігерді талап етуі тиіс: олар күнделікті жұмыс қарбаласында өздігінен орындалмайды.
  • 2-тәртіп: Озық көрсеткіштерге сүйеніп әрекет етіңіз 
    Ең маңызды мақсаттарды анықтау жеткіліксіз. Көшбасшылар мен командаларға WIG-ке жақындататын нақты әрекеттер мен мінез-құлықты бақылау жүйесі де қажет. Әрекет ететін уақыт өтіп кеткеннен кейінгі нәтижелерді бақылаумен шектелмей, нәтижеге дәл қазір ықпал ететін істерге назар аударыңыз. Ілгерілеуіңізге қай әрекеттер ең көп әсер ететінін білу үшін тегін «80/20 әрекеттер талдағышын» жүктеп алыңыз.
  • 3-тәртіп: Ынталандыратын есеп тақтасын жүргізіңіз 
    Есеп жүргізгенде адамдар басқаша ойнайды. Көшбасшылар ілгерілеуді көрнекі еткенде, командалар назарын сақтап, ынталана түседі. Үнемі жаңартылатын есеп тақтасы адамдарға жұмысы үшін жауапкершілікті сезінуге көмектеседі, мақсаттың мәнін айқындап, жетістікке жетелейді. Ілгерілеудің көрініп тұруы командаларды ынталандырып, жұмысқа белсенді қатысуды арттырып, нәтижеге ұмтылысты күшейте алады. 
  • 4-тәртіп: Жауапкершіліктің тұрақты ырғағын қалыптастырыңыз 
    Есеп тақтасын жүргізумен қатар, көшбасшылар мен командалар ілгерілеуді бағалап, жетістіктерді атап өтіп, қажет кезде түзетулер енгізуі керек. Тұрақты шолулар командаға бағыттан ауытқымауға және бір-бірінің алдындағы жауапкершілікті сақтауға көмектеседі. Апта сайынғы кездесулер ең қолайлы: олар адамдар өз міндеттемесін орындау үшін бір-бірінің алдында жауапты болатын орта қалыптастырады. Жаңа қиындықтар мен өзгерістер туғанда, апталық ырғақ түзетулердің әсер етуіне және мақсатқа жетуге жеткілікті уақыт береді. 

4 тәртіптің командаларыңызға стратегияны іске асырудағы қиындықтарды жеңуге қалай көмектесетінін білу үшін «Орындау шеберлігі: стратегияны өмірге енгізу» атты тегін вебинарды көріңіз. 

Осы орындау практикалары OKR-ды ниет күйіндегі мақсаттардан нақты нәтиже беретін әрекет стратегияларына айналдырады. Ендеше көшбасшылар нәтижелілікті басқаруды жақсарту үшін қазір қандай нақты қадамдар жасай алады? 

 

OKR-ды іске асыру: ауқымын кеңейтуге болатын орындау жүйесін құрыңыз 

 
4DX қағидалары OKR-дың серпінді нәтижеге жеткізуіне көмектеседі. Ауқымын кеңейтуге болатын орындау жүйесін құру үшін көшбасшылар мен ұйымдар мына қадамдарды жасай алады: 

  • Назарды бір немесе екі WIG-пен шектеңіз: OKR-ды тиімді орындаудың кілті — ең зор ықпал ететін аз ғана іске шоғырлану. Бұл күш-жігерді шашыратпай, күнделікті жұмысты да үздіксіз жүргізуге мүмкіндік береді. 
  • Ілгерілеуді бақылауды ұмытпаңыз: деректер нәтижелеріміздің 80%-ы әрекеттеріміздің небәрі 20%-ынан туындайтынын көрсетеді. Көшбасшыларыңыз бен командаларыңыз дұрыс іске назар аударып жүр ме? Мұны білу үшін қажетті нәтижелерге жеткізетін негізгі әрекеттер мен мінез-құлықты анықтаңыз. Осы қадам үздіксіз, біртіндеп ілгерілеуге ықпал етеді. 
  • Көрнекі есеп тақтасын жасаңыз: орманда ағаш құлап, оны ешкім естімесе, дыбыс болды ма деген сұрақ есіңізде ме? Бақыланбайтын ілгерілеуге де осы ойды қолдануға болады. WIG-ке қарай қозғалысты бүкіл командаға немесе ұйымға көрінетін етсеңіз, ынта мен жауапкершілікті арттырып, одан әрі нәтижеге жете аласыз. Ілгерілеуді бақыламай, оның бар-жоғын айту қиын, әрі ешкім өз нәтижесі үшін жауапкершілік сезінбейді. 
  • Ілгерілеуді тұрақты талқылаңыз: көрнекі есеп тақтасымен қатар, көшбасшылар мен командалар ілгерілеуді қарап, шкала не графиктегі көрсеткіштерді дұрыс деңгейде ұстайтын жоспар құру үшін үнемі кездесуі керек. Көшбасшылар ілгерілеуді талқылауды тұрақты әдетке айналдырып, команда мүшелеріне өз үлесі үшін жауапкершілік алуға мүмкіндік беруі тиіс. Мұндай жүйелілік әсіресе өзгерістер мен белгісіздік кезінде маңызды: адамдар миссиямен байланысын сезініп, күш-жігерінің ықпалын көреді. 

OKR-ды 4DX сияқты жүйемен біріктіру арқылы компаниялар тіпті тұрақсыз кезеңде де нәтиже беретін пәрменді орындау тетігін құра алады. 

Негізгі бастамаларды нақты әрі өлшенетін түрде тұжырымдауды үйрену үшін «Команда мақсаттарын нақтылап, орындаудың 4 қадамы» атты тегін нұсқаулықты жүктеп алыңыз. 

 

Стратегияны орындаудағы жиі қателіктер және олардан сақтану жолдары 

Көшбасшы бар күшін салса да, әсіресе табысқа жеткізетін қалыптасқан жүйе болмаса, командалар орындау қателіктеріне шырмалып қалуы мүмкін. Стратегияны орындаудағы ең жиі қиындықтарды әдетте сыналған жүйемен шешуге болады. Мұндай қиындықтар мен шешімдерге мыналар жатады: 

  1. Мақсаттың тым көп болуы 
  • Қиындық: тым көп мақсат назарды шашыратып, орындаудың ықпалын азайтады. 
  • Шешім: WIG-ке шоғырлану көшбасшылар мен командаларға ең зор ықпал ететін санаулы мақсатқа назар аударуға көмектеседі. Әсіресе өзгерістер кезінде барлығы ең маңызды іске бірлесе шоғырлануы үшін WIG санын шектеңіз. 
  1. Мақсаттар мен нәтижелердің анық болмауы 
  • Қиындық: негізгі нәтижелер түсініксіз немесе өлшеуге қиын болса, ілгерілеуді бақылап, табысты анықтау қиынға соғады. 
  • Шешім: озық көрсеткіштерге сүйеніп әрекет ету негізгі нәтижелердің айқын, іс жүзінде орындалатын және нақты әрекетпен не мінез-құлықпен байланысты болуын қамтамасыз етеді. Озық көрсеткіштерді анықтап, бақылау арқылы командалар ілгерілеуге тікелей әсер ететін істерге назар аударады. Соның арқасында нәтижелерді өлшеу мен оларға жету жеңілдейді. 
  1. Үйлесімділіктің немесе қолдаудың жетіспеуі 
  • Қиындық: үйлесім болмаса, командалар оқшау жұмыс істеп, орындауға жұмсалған күш-жігер бөлшектенуі немесе қате бағытқа кетуі мүмкін. 
  • Шешім: ынталандыратын есеп тақтасы көрнекілік пен ашықтықты қамтамасыз етіп, командаларға ілгерілеуді бірге бақылауға мүмкіндік береді. Бұл нәтижеге ортақ иелік сезімін қалыптастырып, бөлімдер арасындағы үйлесімділікті және WIG-ке ортақ беріктікті нығайтады. 
  1. Кездесулердің тұрақсыздығы 
  • Қиындық: тұрақты шолу болмаса, қарқыннан айырылып, мәселелерді байқамай не бағытты түзету мүмкіндігін өткізіп алу оңай. 
  • Шешім: жауапкершілік ырғағын қалыптастыру команданың ілгерілеуді талқылау, жетістіктерді атап өту және қажет кезде стратегияларды түзету үшін үнемі кездесуін қамтамасыз етеді. 1:1 форматындағы тұрақты кездесулер мен командалық талқылаулар қарқынды сақтайтын және бағыттан ауытқымау үшін жедел түзету енгізуге мүмкіндік беретін жауапкершілік ырғағын қалыптастырады. 

4DX жүйесін қолдану арқылы көшбасшылар осы жиі қателіктерден сақтандырып қана қоймай, орындауды жеделдететін, командаларды үйлестіретін және тұрақты нәтижелерге жеткізетін тәртіпті тәсіл қалыптастыра алады. 

Орташа нәтиже көрсететін қызметкерлеріңізді жаңа деңгейге көтеруге дайынсыз ба? «Ұйым нәтижелерін жақсартыңыз: орташа қызметкерлерді жоғары нәтижелі мамандарға айналдырыңыз» атты тегін нұсқаулықты жүктеп алыңыз. 

Көшбасшылықты дамыту саласындағы ең сенімді компания

Сарапшыларымыз, контентіміз және технологияларымыз ұйымыңызға күш-жігерді біріктіріп, маңызды өзгерістерге жетуге қалай көмектесетінін біліңіз.

Көрсетілім сұрау
 

Тұрақсыздық кезінде өркендеу: мүмкіндіктерге жаңаша қарау 

Quote PNG

Көшбасшылар да адам! Команда мүшелеріне өзгеріс жолынан өтуге көмектесуде рөліміз зор болғанымен, алдымен өзіміздің қай кезеңде тұрғанымызды түсініп, бағдар алуымыз керек. Сонда ғана өз реакцияларымызды еңсеріп, өзгелерді өзгерістің анағұрлым жоғары әрі жемісті кезеңіне жеткізе аламыз.

— Марше Плешетт, FranklinCovey аға консультанты

Белгісіздік кезеңдерінде бизнес «қорғану және күту» ұстанымынан арылуы керек. Көшбасшылар трансформацияны алға жылжыту үшін батыл ойлау мен ортақ иелік сезімін қолдауы тиіс. Өзгерістерге қауіп емес, жаңашылдық пен өсу мүмкіндігі ретінде қарағанда, көшбасшылар мен командалар қалыптасқан жағдайды сақтаудан ең маңызды мақсаттарды таңдап, орындауға көше алады.  

Өзгерістің болжамды заңдылығын түсінетін көшбасшылар өсу мүмкіндіктерін жақсырақ байқап, командаларын тұрақсыздықтан жаңашылдыққа дейінгі кезеңдерден өткізе алады. Өсуге бағытталған ойлауды сақтау ұйымдарға бейімделуге көмектесіп қана қоймай, тұрақсыз уақытта өркендеуге қажет әрекет пен мінез-құлықты ынталандырады. Осылайша ұзақ мерзімді табыс пен орнықты өсуге жағдай жасайды. 

Қазіргі табысты ұйымдар жылдам өзгерістерге қалай жауап береді? Өзгермелі ортада ортақ әрекетті ілгерілететін көшбасшылық мінез-құлықтың бес үлгісімен танысу үшін «Өзгеріс энергиясы» атты тегін нұсқаулықты жүктеп алыңыз.  

 

Өзгерістерге төтеп беретін орындау мәдениетін құрыңыз 

Тұрақсыздық кезінде өркендеу үшін көшбасшылар 4DX қағидаларын қолданып, бір бастамаға шоғырланудан бастай алады. Ұйымдар OKR-ды қолдана берсе де, WIG-ке назар аудару «тауды» жай өлшеудің орнына оны жылжытуға мүмкіндік береді. Алайда маңызды бастаманы анықтау — болашақ сын-қатерлерге дайын орындау мәдениетін құрудың алғашқы қадамы ғана. 

Осы орындау жүйесінің қағидаларын ұйым мәдениетінің өзіне енгізу арқылы көшбасшылар мен командалар мақсаттарды дәл әрі икемді орындап, белгісіздік жағдайында да өркендей алады. Ақырында бұл қағидалар мен мәдени құндылықтар қайталанатын орындау әрекеттері арқылы үйлесімділік пен сенімді сақтап, өзгеріске қарсы тұрмай, оны қабылдайтын мәдениет қалыптастырады. 

Көшбасшылар мен командаларыңызға стратегиялық көзқарас пен орындау қабілетін сақтап, белгісіздік пен тұрақсыздықты еңсеруге көмектескіңіз келе ме? Белгісіздік кезінде нәтижелілік неліктен тоқырайтынын және оны қалай қайта ілгерілетуге болатынын біліңіз.